SKRÓT RAPORTU Z I KONFERENCJI "E-kształcenie..."

SKRÓT RAPORTU Z I KONFERENCJI
E-KSZTAŁCENIE W KOLEGIACH – NOWE STANDARDY
ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE

PDF do pobrania

Kolegia nauczycielskie są specyficznymi placówkami kształcenia nauczycieli. W porównaniu ze szkołami typu uniwersyteckiego są bardzo kameralne. Jest to uznawane za ich siłę (indywidualizacja, bliski kontakt wykładowcy ze studentem, dobre kontakty kolegium ze szkołą) ale jednocześnie jest to często źródłem ich słabości (mała samodzielność, niemożliwość wykorzystania efektu skali, ważnego przy niektórych przedsięwzięciach, niewielki potencjał małego środowiska).
Kolegium Nauczycielskie w Bielsku-Białej już od dłuższego czasu stara się minimalizować wymienione powyżej źródła słabości, szukając siły we współpracy z wszystkimi podmiotami tworzącymi scenę polskiej szkoły. E-kształcenie nauczycieli w kolegiach to obszar, który w naszym przekonaniu zasługuje na szczególną uwagę w kontekście wyżej wzmiankowanych uwarunkowań. Wśród najważniejszych wyznaczników należy wspomnieć:

1. Dotychczasowe doświadczenie Kolegium w tej dziedzinie, wsparte współpracą z wieloma ośrodkami naukowymi i szkoleniowymi (m. in. w ramach Ogólnopolskiego Zespołu Pełnomocników Rektorów Uczelni Pedagogicznych ds. Technologii Informacyjnych w Procesie Dydaktycznym), eksperymentami, badaniami, praktyką kształcenia, licznymi już publikacjami naukowymi pracowników Kolegium oraz dwiema przygotowywanymi obecnie rozprawami doktorskimi z tego obszaru).
2. Specyfikę małych i rozproszonych placówek kształcenia nauczycieli w kontekście e-kształcenia (rozproszenie terytorialne jest jednym z czynników uznawanych za szczególnie silnie uzasadniające wykorzystanie nowoczesnych technologii w kształceniu; poza spodziewanym efektem synergicznym wirtualnego kampusu warto tu odnotować modelową sytuację treningową, stworzoną przez fizyczne oddalenie grup studentów i pracowników naukowo-dydaktycznych).

Wychodząc z powyższych założeń Kolegium występuje z inicjatywą sieci współpracy zakładów kształcenia nauczycieli. Technologia informacyjna może w tym przedsięwzięciu odgrywać podwójną rolę. Z jednej strony podstawowym obszarem współpracy kolegiów miałaby być problematyka realizacji standardów kształcenia informatycznego w sytuacji dynamicznie zmieniających się uwarunkowań technologicznych, społecznych i edukacyjnych. Z drugiej strony nowe technologie informacyjne i komunikacyjne miałyby stanowić spoiwo owej współpracy na poziomie narzędzi i środków przepływu informacji i upowszechniania wiedzy.

KONSTRUKCJA PROGRAMOWA KONFERENCJI

Plan tworzenia sieci współpracy dotyczy w dużej mierze współpracy zdalnej i współpraca taka w dużej części może być owocnie realizowana zdalnie. By tak się mogło stać, potrzeba jednak spotkań, szkoleń i debat jak najbardziej stacjonarnych. W naszym zamierzeniu pierwszym etapem na tej drodze jest Konferencja, która została zaplanowana wokół czterech punktów kluczowych:

1. Katalog kompetencji niezbędnych nauczycielowi w epoce informacyjnej, stosowny system oceny tych kompetencji oraz standardy kształcenia informatycznego.
2. Istniejące i proponowane standardy kształcenia nauczycieli oraz współpracy środowisk pedagogicznych.
3. Praktyczne doświadczenia zdalnego kształcenia i egzaminowania dotyczące czynnych nauczycieli.
4. Praktyczne doświadczenia konstruktywistycznego e-kształcenia przyszłych nauczycieli opartego na projektach grupowych.

Dla realizacji tego planu zaproszono do prowadzenia merytorycznych zajęć wykładowych i warsztatowych:

• Profesora Jerzego Mischke, specjalistę w dziedzinie zdalnego kształcenia, który ma nas swoim koncie sukcesy w tworzeniu Ośrodka Edukacji Niestacjonarnej przy AGH w Krakowie, następnie w rozwijaniu Polskiego Uniwersytetu Wirtualnego w Lublinie, a obecnie w tworzeniu systemu edukacji niestacjonarnej w WSB w Bydgoszczy.
• Doktor Barbarę Kędzierską, Dyrektora Europejskiego Centrum Edukacji Multimedialnej i Informatycznej (placówki o ogólnokrajowym zasięgu akredytowanej przy AP w Krakowie) oraz założyciela i animatora Ogólnopolskiego Zespołu Pełnomocników Rektorów Uczelni Pedagogicznych ds. Technologii Informacyjnych w Procesie Dydaktycznym (który jest udaną próbą tworzenia sieci współpracy dla koordynacji działań uczelni pedagogicznych na płaszczyźnie TI),

• Andrzeja Cichego z CODN w Warszawie (CODN od lat prowadzi eksperymenty w dziedzinie zastosowania platform zdalnego nauczania w doskonaleniu nauczycieli, zaś w tym roku przeprowadził egzamin zdalny dla dużej grupy nauczycieli – ekspertów komisji awansu zawodowego),

• Lechosława Hojnackiego z Kolegium Nauczycielskiego w Bielsku-Białej (reprezentującego jedyne kolegium w wymienionym wyżej Zespole Pełnomocników, mającego doświadczenie w prowadzeniu konstruktywistycznych projektów studenckich w zakresie TI, autora eksperymentów z tej dziedziny, doktoranta Instytutu Badań Edukacyjnych MEiN),
• Doktora Tadeusza Ratusińskiego mającego doświadczenie w prowadzeniu zajęć wspomaganych konstruktywistyczną platformą zdalnego nauczania dla studentów Kolegium oraz AP w Krakowie, a także dla czynnych nauczycieli,
• Sabinę Furgoł z Regionalnego Ośrodka Metodyczno-Edukacyjnego Metis w Katowicach (posiadającą doświadczenie w pracy z czynnymi nauczycielami na platformie zdalnego nauczania i specjalizującą się w zarządzaniu wiedzą oraz zarządzaniu procesem zmiany w organizacji),

• Ewę Lubinę z ROM-E Metis w Katowicach, doktorantkę w IBE przy MEiN, specjalizującą się w problematyce efektywnej komunikacji (także w grupach wirtualnych – poprzez platformę zdalnego nauczania). Ze względu na charakter Jej kompetencji Panią Lubinę poproszono nie o prowadzenie zajęć, ale o moderowanie dyskusji w gronie zaproszonych specjalistów, uczestników i gości konferencji,
• Jarosława Ziębę, wicedyrektora Kolegium Nauczycielskiego w Bielsku-Białej specjalizującego się w elektronicznym wspomaganiu zarządzania placówką oświatową,
• Studentów Kolegium, liderów projektów studenckich organizowanych wokół TI, którzy przygotowali wystąpienia w części wykładowo-prezentacyjnej konferencji, a także uczestniczyli w jej części praktyczno-warsztatowej.

REALIZACJA KONFERENCJI

Część wykładowo-prezentacyjna konferencji została wypełniona wykładami i prezentacjami specjalistów o tematyce:

• Zasoby intelektualne szkoły (Jerzy Mischke),
• Kształcenie nauczycieli czyli w jakim zakresie E- zbliża kolegia i uczelnie (Barbara Kędzierska),
• E-learning w doskonaleniu nauczycieli (Andrzej Cichy),
• Pokolenie online. Przemiany edukacji w kontekście megatrendów technologicznych i społecznych (Lechosław Hojnacki),
• Studenckie projekty wspomagane platformą zdalnego nauczania (studenci Kolegium),
• animowane przez prowadzących i moderowane przez Ewę Lubinę dyskusje.

W części praktyczno-warsztatowej konferencji podzieleni uczestnicy pracowali rotacyjnie w mniejszych grupach prowadzonych przez Sabinę Furgoł, Tadeusza Ratusińskiego, Lechosława Hojnackiego i Jarosława Ziębę, wspieranych przez studentów Kolegium – liderów studenckich grup projektowych.
Tematyka warsztatów zamykała się w dwóch obszarach obejmujących:

• budowę strategii wdrażania technologii informacyjno-komunikacyjnych w kolegium oraz zarządzanie zmianą w kolegium,
• studenckie grupowe projekty dydaktyczne jako metody efektywnego e-kształcenia, współpracy ze szkołami i współpracy międzynarodowej oraz praktyczną pracę z systemami online typu CMS i LCMS.

Uczestnicy konferencji spędzili wieczór na wspólnej kolacji w regionalnej karczmie położonej w wypoczynkowej dzielnicy miasta, zaś nocleg - w bielskim hotelu Orbis Magura.

EFEKTY BEZPOŚREDNIE

1. Konferencja jest głosem w dyskusji nad nowymi standardami przygotowania nauczycieli w zakresie TI oraz zaproszeniem do dyskusji nad metodami wprowadzania ich do realizacji.
2. Na potrzeby Konferencji Kolegium oddało specjalnie zainstalowany w tym celu nowy portal www.wspolpraca.kn.edu.pl.
   - Przed konferencją i w jej trakcie publikowano na nim informacje programowe i organizacyjne.
   - Po konferencji zostaną na nim zamieszczone prezentacje prowadzących oraz inne materiały pomocnicze.
   - Perspektywicznym zastosowaniem portalu jest stworzenie wspólnego miejsca kolegiów w przestrzeni internetowej, wspomagającego ich współpracę.
3. Uczestnicy konferencji zaakceptowali zaproszenie do współpracy i uznali za celową kontynuację rozpoczętych działań, w szczególności poprzez:
   - wyznaczenie w swoich kolegiach koordynatorów (tam gdzie ich jeszcze nie ma) lub zespołów koordynujących informatyzację procesu kształcenia,
   - zorganizowanie cyklu spotkań, począwszy od zorganizowania po przerwie wakacyjnej kolejnej konferencji, tym razem z udziałem informatyków lub koordynatorów do spraw informatyzacji.